یاران و گرامیان درودتان باد. به مقالۀ23 از این مجموعه مقالات رسیدیم، امید که تا اینجا بهرۀ کافی و وافی برده باشید. مطمئن هستم که خیلیها به این سری مقالات خو گرفته اید این رو از بیش از 300بار بازدیدی که از مقالۀ 22 شده، میشه فهمید، پستی که حتی  یک کامنت هم نداشت که بگوییم علت بالا رفتن بازدید بخاطر ورود مکرر جهت خواندن کامنتها است، خود من هم جز یک بار که وارد شدم تا لینک را تست کنم دیگه وارد پست نشدم. به هر حال از همراهیتان بی‌نهایت سپاسگزارم هرچند که صلاح ندانید که کامنتی بگذارید، قبلا هم گفته ام که هدف استفاده و سود بردن است که خوشبختانه این مجموعه داره جای خودش رو تو ذهن و اندیشۀ مخاطبین عزیز باز میکنه و همین ما را بس. و اما از امروز قصد دارم هر مقاله را با یک فایل زیبای دیگر همراه کنم تا شما نازنینان را خوشتر آید. پس لینک دانلود مقاله را

از اینجا

و لینک دانلود یک آهنگ زیبا را در انتهای مقاله دانلود کنید.

دوستتون دارم. پیروز باشید مهربانیتان جاودانه.

کف‌سازی مناسب بناهای تاریخی برای بازدید نابینایان و کمبینایان، نمونه موردی طراحی کف‌فرش کوچه منتهی به ساختمان جامعه نابینایان و کمبینایان کاشان

روح الله تعظیمی فر¹

• کارشناس ارشد مرمت واحیاء بناهای تاریخی (tazimifar@gmail.com)

مقدمه

شهر نهادی انسانی – مدنی است که بر پایه عوامل و پدیده های طبیعی یک سرزمین ، در طول زمان و درشرایط تعادل پویا متحول می شود. ( نصر الهی ، 1388 ، 13) فضای شهری ، مکان اصلی وقایع و حوادثی است که در پیوند امروز با دیروز نقش خلاق دارند و گفتگویی خلاق میان امروز با فردا را سامان می دهند فضای شهری مکان آمد و شد میان گذشته، حال و آینده است. این فضا در برگیرنده چهار عنصر اساسی شامل : ساکنان یا عابران، عناصر انسان ساخت ، روابط ، زمان ،است.

همچنین عناصر تشکیل دهنده فضای شهری را می توان براساس ماهیت نیز تقسیم بندی کرد. که از این رو ، فضای شهری شامل سه دسته عناصر است : عناصر ثابت ، نیمه ثابت و متحرک. تفکیک عناصر ثابت ، نیمه متحرک و متحرک فضای شهری از یکدیگر به آسانی امکان پذیر نیست، زیرا این عناصر در ترکیب و تلفیق با یکدیگر تعریف می شوند و در این ترکیب است که شاکله شهر در پس سه ویژگی اصلی فضای شهر یعنی شالوده اصلی ، نماد ومرکزیت جای می گیرد و حضور می یابد

شالوده شهر استخوان بندی اصلی شهر را می سازد و از آن طریق است که پیکرۀ شهر، سیمای شهر ، چهره ونیم رخ شهر تعریف می شوند؛ چنانکه گفته شد شالوده شهر متشکل از عناصر ثابت ، نیمه ثابت و متحرک می باشد. تطبیق شالوده شهر با نیازهای موجود و معاصر معمولا” از طریق دخالت در عناصر نیمه متحرک و متحرک یا عناصر نرم شالودۀ شهری میسر می گردد. (حبیبی – مقصودی ، 1381، 10-12)

تغییرات فضای معماری شهری دو دلیل است.

1 . نتیجه احتیاجات به اصطلاح ” لوژیک ” که در درجه اول تک تک عناصر معماری بافت شهری را سوژه قرار می دهد که این تغییر شکل ناشی از تغییرات روابط اقتصادی و اجتماعی خانواده ها و نوع کارکرد ومیزان توسعه هسته های اقتصادی شهر است.

2. سودجویی های وسیع عامیانه ، بی توجهی ها و خصومت ها ، جنگ ها و زلزله ها.. ( نصر الهی ، 1388 ، 7)

پیشینه تحقیق

شکل و رنگ کفپوش نابینایان و کمبینایان ، اندازه معابر مخصوص آنها همچنین گردشگری نابینایی موضوعاتی هستند که قبلا توسط افراد مختلف در قالب مقالات ودیگر انواع نوشته مورد بررسی قرار داده‌اند ، اما آنچه که در این مقاله از نظر نگارنده قابل بحث و بررسی است، نوعی امکان سنجی برای تلفیق کف پوش مناسب نابینایان و کم بینایان با بافت تاریخی شهرها با هدف تسهیل شرایط ورود این گروه از اقشار جامعه به عنوان گردشگر به این اماکن است.

وضعیت موجود شهرکاشان و بافت تاریخی آن

شهر کاشان درطول پنجاه سال اخیر رشد بسیار سریع و ناموزونی داشته است. افزایش جمعیت ناشی از نرخ رشد بالای جمعیت و تعدد موالید در کنار مهاجرت گسترده از روستاها و شهرهای اطراف، سرعت بالای ساخت و ساز با مصالح جدید و امکان ساخت در هر نقطه دلخواه در داخل یا اطراف شهر، ساخت و ساز به صورت خطی و در مسیر مبادی ورودی و خروجی شهر و بسیاری از عوامل دیگر از جمله وضعیت اقتصادی سال‌های اخیر و گرانی زمین در کالبد امروزی، شهر را به صورت بسیار گسترده، قطعه قطعه و بی‌نظم و نامربوط و دور از روند منطقی قرون گذشته در آورده‌اند. این وضعیت مشکلات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی گوناگونی را برای شهر و مردمانش در حال و آینده به دنبال دارد و خواهد داشت.

بافت قدیمی شهر نیز در طول این چند دهه به شدت دستخوش تغییر و تحول شده و در نگاه عام به صورت فرسوده و غیر جوابگو و البته محکوم به ویرانی جلوه می کند.

یکی از چالش‌های عمده‌ بافت تاریخی کاشان، غیر از نوسازی‌های گسترده و نامناسب، کاربری‌های جدیدی است که در محدوده‌ی بافت تاریخی تعریف می‌شود. تخریب غیر‌اصولی و نوسازی در مورد بافت این منطقه از کاشان بسیار زیاد بوده و همچنین وجود کاربری‌های مختلف در محدوده، موجب تداخل در تردد ها مخصوصا در ساعات مشخصی از روز (صبح و ظهر) شده است.

پیشینه کاشان و محله های اطراف ساختمان جامعه نابینایان و کمبینایان

جغرافیای تاریخی کاشان نشان از حضور تمدنی دیرینه در این منطقه دارد. تپه باستانی سیلک ومنطقه تاریخی فین وحصار و باروی عظیم شهر و شکل گیری و گسترش محله های تاریخی توانمند درگذر زمان ، نشان از حضور فرهنگ وتاریخ و قدمت شهرنشینی دراین دیار کهن دارد. ساختمان جامعه نابینایان و کمبینایان کاشان در بخش جنوبی بافت تاریخی کاشان قرار دارد و از یک طرف به یکی از محلات تاریخی به نام قدمگاه علی که در مجاورت خیابان غیاث الدین جمشید کاشانی قرار دارد ،راه دارد و از سویی دیگر به خیابان اباذر می رسد. محله غیاث الدین سابقاً دارای مرکز محله، آب‌انبار، مسجد، زیارت و گذرهایی بوده است که در طول تاریخ به تدریج بخش‌هایی از آن تخریب شده و از بین رفته‌اند. اکثر بناهای ارزشمند موجود در این قسمت از بافت تاریخی متعلق به دوره پهلوی اول و دوم بوده که این بناها درصد بسیار کمی از بافت این محدوده را تشکیل می دهند. با شروع نوسازی شهر، اکثر بناهای ارزشمند تخریب شده اند و بجای آنها بناهای جدید بِتُنی یا فلزی ساخته شده اند. بعضا در این محدوده قسمتهایی از بافت تاریخی مشاهده می شود که به سبب عدم مراقبت مالکان به طور کامل تخریب شده‌اند.

وضعیت استقرار آثار ثبتی مجاور

جامعه نابینایان و کم بینایان کاشان با قرار گیری در یک بافت نسبتا جدید یکی از معدود بناهای محدودۀ خود است که درهمسایگی آن بناهای کاملا نوساز و در فواصل مختلفی با بناهای ارزشمند ثبت شده(شامل آب انبار حاج باقر، زیارتگاه قدمگاه علی که هر دو دارای قدمتی قاجاری بوده وخانه جواهریان متعلق به دوره پهلوی اول و بناهای ارزشمند ثبت نشده (مانند خانه های دوره قاجار یا پهلوی اول) قرار دارد به طور کلی بافت محدوده، بافتی نوساز و شامل پلاک های کوچک مسکونی در یک یا دوطبقه است.

بررسی مشخصات و ویژگی ها ی کف سازی طراحی شده درکوچۀ جامعه نابینایان و کم بینایان کاشان

روش سنتی برای هدایت افراد نابینا و کم بینا درمسیر ، روشی ساده ای است که با ایجاد کف سازی ویژه نابینایان در قسمتی از مسیر حرکت، آن را برای هدایت نابینایان در طول مسیر آماده می کنند. این مسیرها شامل کلیه راه های اصلی و فرعی مورد نیاز فرد نابینا (کم بینا) می باشد. معمولا شیارهای ایجاد شده در کف یا به صورت برجسته و یا به صورت تور‌رفته اجرا می شوند و رنگ مناسب این مسیر برای افراد کم بینا ، به رنگ سفید و یا زرد درخشنده است.

قبل از پرداختن به مشخصات و ویژگی های کف فرش های اجرا شده در کوچه فوق الذکر به دلیل ارتباط آن با مرمت شهری لازم است برخی از مفاهیم مرتبط با مرمت شهری را بررسی کنیم.

مرمت شهری یعنی ؛ دخالت آگاهانه در فضای شهری برای جلوگیری از فرسایش ومعاصر سازی آن. معاصرسازی ، فرایندی است که به خلق فضای شهری جدید با حفظ ویژگی های اصلی فضایی ( کالبدی وفعالیتی) منجر می شود. در این اقدام ، فضای شهری جدیدی حادث می شود که ضمن حفظ شباهت های اساسی با فضای شهری قدیم ، تفاوت های ماهوی ومعنایی را با فضای قدیم نیز به نمایش می گذارد. (حبیبی و مقصودی ،1381، 18)

این نویسندگان در جای دیگر از کتاب خود معتقدند مرمت شهری را می توان به سه طریق عمده به انجام رساند که عبارتند از:بهسازی ،نوسازی ، بازسازی.

1. بهسازی شامل سلسله اقداماتی است که در کوتاه مدت به منظور بهبود کالبد که درنتیجۀ فرسایش فعالیت تحقق یافته است صورت می پذیرد.
2. نوسازی زمانی انجام می شود که فضای شهری ، مجموعه و یا بنا از کارکردی مناسب و معاصر برخوردار بوده ولی فرسودگی نسبی کالبدی فضایی سبب کاهش بازدهی وکارایی آن شده است نوسازی مجموعه اقداماتی را شامل می شود که در عین حفاظت بنا ، مجموعه و یا فضای شهری کهن ، سازمان فضایی مربوط را معاصر سازی می کنند و امکان بازدهی بهینه آن را فراهم می آورند.
3. بازسازی به معنای ازنو ساختن است. بازسازی زمانی صورت می گیرد که در بنا ، مجموعه و یا فضای شهری ، فرسودگی به صورت کامل ایجادشده باشد. (همان ، 21- 18)

حال پس از بررسی روش های انجام مرمت شهری شایسته است به بررسی روش های مداخله از منظر شهری پرداخته شود. محمد منصور فلامکی درکتاب باز‌زنده سازی بناها وشهرهای تاریخی ، روش های مداخله از منظر مرمت شهری را به پنج دسته تقسیم نموده که عبارتند از: 1– روش حفاظتی – بهداشتی : این روش در برگیرندۀ مجموعه اقداماتی می‌شود که برای ارتقای کمی یا کیفی شرایط محیط زیست است. این اقدامات علی الاصول در پی تبدیل ناپایداری ها شهری به پایداری صورت می پذیرد. 2 – روش حفاظتی – تزئینی : این روش در برگیرندۀ مجموعه اقداماتی برای حفظ ، نگهداری ویا ارتقای زیباشناسی فضایی در پیکره ، سیما ، و چهرۀ معماری شهری بافت تاریخی است. 3 – روش بازسازی شهری : هدف از این روش ، بازگردانیدن فعالیت به فضا ، برگشت به حالت عادی ، زنده کردن حیات شهری و در یک کلام ، باز‌زنده سازی فضای شهری است. 4- روش مداخله موضعی – موضعی : هدف عمده این روش ، تقویت وضع اقتصادی وتقلیل عوامل فرساینده کالبدی بافت است. در این روش شرایط اولیه ونیازهای مردم ساکن ، در اندیشه وهدف مرمت شهری و در رابطه مستقیم با مسئولان شهر وشهرسازی مایه اصلی مرمت شهری قرار میگیرد.                                                                                                                              5- روش جامع مرمت شهری : هدف این روش ، مورد توجه قرار دادن مسائل بافت کهن با توجه به مسائل کل شهر در قالب ارائه وتدوین روش جامع نوسازی برای کل شهر است. در این روش اعتقاد بر‌آن است که با برخوردها و مداخلات موضعی نمی توان به باز‌زنده سازی بافت های کهن شهر پرداخت. ( فلامکی ، 1375، 176-171)

حال با توجه به مفاهیم بالا اقدامات صورت گرفته در کوچه منتهی به جامعه نابینایان و کم بینایان کاشان را می توان نوسازی به حساب آورد و روش مداخله در آن را ، گونه‌ی جامع مرمت شهری دانست؛ همانطور که قبلاً ذکر آن آمد جامعه نابینایان و کمبینایان کاشان در جوار چند بنای تاریخی متعلق به دوره قاجار و پهلوی اول قرار گرفته و در تقسیمات شهری ، جزء محدوده بافت تاریخی کاشان محسوب می شود به همین دلیل کف سازی‌ای که برای این کوچه طراحی و اجرا شده، با بافت تاریخی پیرامون آن تناسب و همخوانی دارد . از محاسن این نوع کف سازی می توان به زیبایی و راحتی راه رفتن روی آنها، نگهداری آسان، مقاومت در برابر شرایط جوی به‌ویژه نمک‌پاشی زمستان و سائیدگی، مرمت و اصلاح، بدون به جای ماندن اثر ترانشه با هزینه کم بعد از حفاری های مورد نیاز شهری و الگو گیری از کف سازی قدیم شهر اشاره نمود. برهمین اساس نوع چیدمان و شکل سنگ ها برگرفته از سنگ فرش هایی است که درقدیم در بافت تاریخی کاشان با آجر ختایی به اجرا درآمده است. جنس سنگ ها به دلیل عبور و مرور وسایل نقلیه ، در قسمت سواره‌رو لابید چینی و در قسمت پیاده رو از جنس بلوک سیمانی است. کف فرش اجرا شده به سه قسمت تقسیم شده است . دوقسمت آن به صورت نواری با بلوک های سیمانی قرمز رنگ به ابعاد 20*10 در کنار دیوارهای دوطرف کوچه قرار گرفته است و به صورت خفته و راسته که از چیدمان های معماری سنتی می باشد ، اجرا شده است و مربوط به عابرین پیاده می باشد و قسمت وسط که سنگ ها یی از جنس لابید چینی وبه رنگ سفید در ابعاد 10*10 است که به صورت نما و برگرفته از چیدمان آجر ختایی به ابعاد 20*20 در معماری سنتی می باشد و برای عبور و مرور وسایل نقلیه در نظر گرفته شده است. کفپوش مخصوص نابینایان در یکی از مسیرهای مخصوص عابرین پیاده که از سمت خیابان درقسمت راست است ، به ابعاد 40*40 قرار داده شد. شکل کفپوش به صورت برجسته طولی است که از برجستگی طولی کنار هم تشکیل شده که فرد نابینا و کمبینا با عبور از روی آن ، مسیر امن قابل تردد را پیدا می کنند رنگ کف پوش مخصوص نابینایان با توجه به اینکه مسیر تعریف شده برای افراد کم بینا نیز مورد استفاده قرار می گیرد، می بایست مطابق شرایط بینایی آنها انتخاب شود از این رو در این مسیر از رنگ زرد که بیشترین انعکاس نور ودرخشندگی را دارد استفاده شده است . هر دومسیر مخصوص عابرین پیاده با یک رج بلوک سیمانی که به صورت خفته اجرا شده ، از مسیر سواره رو جدا شده است.

تعریف واژه گردشگری

سازمان جهانی گردشگری با توجه به تمامی تعاریف گردشگری که تا قبل از سال ۱۹۹۴میلادی ارائه شده بودند در سال ۱۹۹۵میلادی یک تعریف نهایی منتشر کرد که عبارت است از؛

مجموعه فعالیتهای فرد یا افرادی که به مکانی غیر از مکان عادی زندگی خود مسافرت و حداقل یک شب و حداکثر یک سال در آنجا اقامت می‌کنند و هدف از مسافرت ایشان نیز گذراندن اوقات فراغت است؛ البته اهدافی نظیر اشتغال و کسب درآمد شامل آن نمی‌شود؛ بر این اساس کسانی که شامل این تعریف قرار می گیرند ؛گردشگر نامیده می‌شوند.(حیدری چیانه، 1389، 25)

رابطه بافت تاریخی و گردشگری فرهنگی

گردشگر امروزی اهداف متفاوتی را از سفر دنبال می کند که همین امر باعث ایجاد نوعی دسته بندی در گردشگری شده است که گردشگری فرهنگی نمونه ای از این دسته بندی است.

مقصود از گردشگری فرهنگی (Cultural tourism) آن بخش از جریان گردشگری است که به جذابیتهای فرهنگی خاص توجه می کند. این جنبه های جذابیت ، متفاوتند و شامل کارهای انجام شده، موزه ها ، نمایشگاهها و از این قبیل چیزها می شود.در کشورهای توسعه یافته جذابیت های فرهنگی شامل حوزه های هنری ، نمایش نامه ها ، ارکسترها . سایر کارهای هنری و موسیقی می شود . مسافر به محل خاصی می رود تا از یک موزه مشهور ، مثل پرادو در مادرید یا لوور در فرانسه دیدن نماید . یا در سالنی بنشیند که ارکستر سمفونی وین برنامه اجرا می کند .

گردشگری فرهنگی طبق اصول جهانی به دو نوع تقسیم می شود :

1 – گردشگری نوع اول که شامل دیدار از سایت های ملموس مانند موزه ها، سایت های تاریخی ، باستان شناسی ، معماری و .. می شود

2 –  گردشگری نوع دوم که شامل آثار میراثی ناملموس مانند آداب و رسوم ، فرهنگ ، نوع معیشت و .. جنبه های علمی مردم شناسی است. ( سقایی ، 1391، 1)

تاثیرات گردشگری در بافت تاریخی

طبق تعاریف پذیرفته شده بناها و فضاهایی که قبل از ۱۳۰۰ خورشیدی، شکل گرفته و به ثبت آثار ملی رسیده است و یا قابلیت ثبت شدن را دارا باشد ، دارای ارزش فرهنگی و تاریخی است و بافت تاریخی فرهنگی به هسته اولیه تشکیل شهر‌ها که دارای ارزش‌های معماری و اجتماعی نهفته فراوان است، اطلاق می‌شود.

بافت تاریخی از مهم ترین عوامل جذب گردشگران فرهنگی است و براساس تحقیقی که توسط موسس بین المللی   لانگ وو انجام داده ، مهم ترین دسته از جاذبه های شهری مربوط به بازار گردشگری ، مکان های قدیمی و جذاب هستند. (موحد،1381، 55)

گردشگری می تواند تاثیرات زیر را در بافت تاریخی ایجاد کند :

• باعث ارزآوری و ایجاد درآمدهایی برای نگهداری از ساختمان های بافت تاریخی شود.
• موجب بهبود منظر وسیمای شهری شود.
• گردشگری باعث می شود مردم به طور کلی اشتیاق بیشتری برای زندگی در این بافت پیدا کند و سبب پویایی و سرزنده ماندن بافت تاریخی شود.
• ضرورت جوابگویی به احتیاجات گردشگران سبب رشد و توسعۀ تجهیزات و خدمات زیربنایی، بهبود کمی و کیفی زیر ساخت ها و امکانات رفاهی بافت تاریخی میشود.
• گردشگری موجب می شود که ارزش واقعی بافت تاریخی و بناهای درون آن محسوس تر شود و مدیریت شهری جهت حفظ آن به مرمت و احیاء برخی از ابنیه اقدام کند که این امر سبب احیاء و پایداری بافت می شود.

مفهوم گردشگری نابینایی (blind tour)

اصولا نابینا به دلیل مشکلات خاصی که دارد با موانع بسیاری در جامعه و زندگی روزمره اش مواجه می شود. عده ای از مردم این تصویر را در ذهن می‌پرورانند که در صورت نابینا شدن و نابینا به دنیا آمدن یک فرد، کار و فعالیت اجتماعی ‌اش هم تمام می‌شود. در صورتی که این تصور و ذهنیت اشتباه از یک نابینا ،باعث ارتباط غیر اصولی مردم و نابینایان می‌شود.برای از بین بردن تصورات نادرستی که مردم از این قشر جامعه دارند و عدم درک صحیح آنها از توانایی‌های یک نابینا ، لازم است که مردم و ‌آن‌ها ، تعامل بیشتری داشته باشند. نابینا باید به اجتماع وارد شود و به مسافرت گردشگری بپردازد.

سفر موجب افزایش و بالا بردن روحیه و اعتماد به نفس، افزایش اطلاعات عمومی مخصوصا اطلاعات تاریخی و جغرافیایی و حس همکاری در کارهای گروهی و خروج از انزوا طلبی و گوشه نشینی می‌شود. نابینایان معمولا با اعضای خانواده به سفر می‌روند اما این سفرها بسیار مختصر بوده و نمیتواند جوابگوی انسان‌هایی که خواهان دانستن و کنکاش بیشتر از دنیای پیرامون خود هستند باشد.

سفر برای نابینا باید به روش صحیح انجام شود و با رعایت اصول سفر و مراعات حال شخص نابینا باشد. برای برگزاری چنین سفری، لازم است که با اخلاق و روحیات نابینایان آشنا باشند. نابینایان معمولا کم توقع، حرف‌شنو و منطقی هستند و در سفر انعطاف پذیری خاصی دارند و با دقت توضیحات را گوش می‌دهند، گرچه قدری کُند هستند و باید برای ایشان زمان بیشتری در نظر گرفت.

اولین گام برای برگزاری یک تور گردشگری برای نابینایان٬ شناسایی مقصد مناسب برای برگزاری تور است. مقاصد گردشگری نابینایان می تواند طبیعت یا شهرهای تاریخی و فرهنگی کشور باشد و تنها مولفه برای انتخاب مقصد این است که بتوان گردشگران را با آزادی عمل بیشتر و کمترین ریسک خطر برای آنان راهنمایی کرد.

با توجه به توضیحات ارائه شده ،گردشگری نابینایی (blind tour) را می توان این گونه تعریف کرد:

گردشگری نابینایی نوع خاصی از گردشگری است که براساس توانایی ها ،قابلیت ها وشرایط خاص نابینایان وبا فراهم کردن شرایط بهتر(بهینه سازی) نسبت به افراد عادی در سایت های مورد نظر اعم از طبیعت گردی و فرهنگی حداکثر خدمات را به آنها ارئه بدهند. (خبرگزاری میراث فرهنگی ، 1393، 1)

ارائه راهکار جهت تسهیل ورود گردشگران نابینا و کمبینا به بافت تاریخی شهرها

همان طور که دیگر افراد جامعه به بازدید از جاذبه های گردشگری و اماکن تفریحی می روند، نابینایان و کمبیناها هم باید بتوانند از این تفریحات و گذران اوقات فراغت استفاده کنند، اما متاسفانه بیشتر جاذبه های گردشگری و اقامتگاه ها برای آنها مناسب سازی نشده اند. معابر نامناسب، پارک های سنگلاخی، پله های فراوان، ، سرویس های بهداشتی نامناسب و بسیاری مشکلات دیگر همگی سبب خانه نشین شدن این قشر از جامعه ما شده است.شاید برخی به توسعه گردشگری نابینایی این نقد را وارد کنند که صنعت گردشگری هنوز خود در ایران آنچنان که شایسته اش است ، توسعه نیافته و نه تنها نابینایان بلکه بسیاری دیگر از اقشار جامعه از سفر و گذران اوقات فراغت بهینه محروم هستند، امادر دفاع از لزوم توسعه گردشگری نابینایی باید گفت اکنون که کشور به تب وتاب توسعه گردشگری وهمگانی کردن سفر افتاده است ، باید همه افراد جامعه را با دید یکسان بنگرند. مهم ترین راهکاری که در این زمینه وجود دارد ، تدوین یک طرح مطالعاتی ملی است که به مناسب سازی اماکن تفریحی و اقامتی بپردازد. وجود چنین طرحی با پشتوانه اجرایی می تواند همچون یک سند اجرایی در اختیار بخش خصوصی قرار گیرد تا علاوه بر بهبود امکانات و مراکز موجود مراکز جدیدی که ساخته وتوسعه می یابند براساس این استانداردها ایجاد شوند.

یکی از اصلی ترین و مهمترین راهکارهایی که می توان برای تسهیل ورود گردشگران نابینا و کمبینا به اماکن تاریخی و فرهنگی در نظر گرفت ، اجرای کف سازی ویژه این قشر از جامعه همانند نمونه ای است که در کوچه جامعه نابینایان و کمبینایان کاشان به همت شهرداری منطقه یک شهرداری کاشان ( ویژه تاریخی – فرهنگی) درسال 1394 طراحی و اجرا شده ، می باشد. همانطور که قبلا ذکر شد ویژگی این نوع کف سازی، هماهنگ بودن از لحاظ شکل وچیدمان با کف سازی که درقدیم در بافت تاریخی کاشان اجرا می شده است ، می باشد تا با مبانی نظری مرمت بناها و بافت تاریخی مغایرتی نداشته باشد . لذا می توان از نمونه ی کف سازی که ذکر آن آمد ، به عنوان طرحی جهت کف سازی در بافت های تاریخی دیگرشهرها با توجه به اقلیم و آب و هوا ، سابقه تاریخی و نوع بناهای به کار رفته در آنها ، با چیدمان و مصالح مختلف استفاده کرد.

نتیجه گیری

طبق نظر انجمن نابینایان کشور، حدود 600 تا 700 هزار نفر در ایران دچار اختلال نابینایی و کمبینایی هستند که از این تعداد 115 هزارنفر نابینا هستند. نبود یک طرح مطالعاتی ملی جهت مناسب سازی اماکن تاریخی و فرهنگی سبب بُروز مشکلاتی برای افراد نابینا و کمبینا شده است که در برخی موارد سبب آسیب رساندن به آنها می شود. بر این اساس باید همۀ افرادی که درصنعت گردشگری مشغول هستند در بهبود شرایط مسافرتی آنها تسهیلا‌ت لازم را به وجود آورند. تا شاهد حضور هرچه بیشتر این عزیزان در اماکن فوق باشیم.

تصاویر

تصویر شماره 1 . (عملیات اجرایی کف سازی کوچه جامعه نابینایان و کمبینایان کاشان)

منبع : (نگارنده )

تصویر شماره 2 . (ساختمان جامعه نابینایان و کم بینایان کاشان)

منبع : ( همان)

تصویر شماره 3. ( آب انبار حاج باقر، قرار گرفته در جوار ساختمان جامعه نابینایان و کم بینایان کاشان)

منبع : ( همان)

فهرست منابع

1 . حبیبی – محسن و مقصودی – ملیحه ، 1381، مرمت شهری ، تهران: دانشگاه تهران.

2 . حیدری چیانه، رحیم، 1389 ، مبانی برنامه ریزی صنعت گردشگری ، تهران : انتشارات سمت.

3. خبرگزاری میراث فرهنگی گردشگری ، 1393، سفر ونابینایان ، http://www.chn.ir/ ، 1394.

4 . سقایی ، مهدی ، 1391، گردشگری فرهنگی ، http://touristy.blogfa.com ، 1394.

5 . فلامکی ، محمد منصور ، 1380 ، باز‌زنده سازی بناها وشهرهای تاریخی ، تهران : دانشگاه تهران.

6 . موحد ، علی ، 1381، بررسی و تحلیل الگوی فضای توریسم شهری مطالعه موردی : شهر اصفهان ، رساله دکتری ، دانشکده علوم انسانی ، رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه تربیت مدرس.

7 . نصرالهی ، عبداله ، 1388، مبانی نظری دکتر فلامکی ، تهران : دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

و این هم ترانۀ زیبای حماسۀ زن پارسی که تقدیم میکنم به همۀ مهربانوان و دخترا و خواهرای گل و نازنینم

از اینجا